Rapport maken is een voorwaarde voor een goed contact met mensen om je, met cliënten of klanten. In dit artikel bekijken we wat rapport is, hoe je het kan maken en opbouwen en enkele voorbeelden.
Wat is rapport?
Rapport is het hebben van een klik met iemand. Dat kan onbewust gebeuren of je kan het met de NLP techniek zelf gaan inzetten om je relatie op te bouwen. Met rapport kijk je naar de gemeenschappelijkheid tussen jou en je gesprekspartner. Door bewust af te stemmen op de ander zal je contact meteen verbeteren.
Rapport maken is een techniek die je in de meeste NLP en Hypnose opleidingen terug vindt.
Rapport maken – hoe bouw je het op?
Je kan bewust rapport gaan maken met iemand door je eigen gedrag af te gaan stemmen op de ander. Onbewust merkt de ander dat en zal jou ineens een veel leuker persoon gaan vinden en je meer gaan vertrouwen.
Dat afstemmen kan op verschillende manieren. Het meest bekende is om een houding te kopiëren.
Om het je makkelijk te maken kan je gebruik maken van het ezelsbruggetje: HALTO. Waarvoor staat HALTO?
- H: Handen en armen
- A: Ademhaling
- L: Lichaam
- T: Toon en tempo
- O: Ogen
Handen en armen
Kijk goed naar hoe iemand zijn handen en armen houdt. Zijn deze kruiselings over elkaar, vingers in elkaar gestrengeld, of juist een hele open houding met de armen ver uit elkaar. Houdt iemand zijn handen heel stil of spreekt deze uitvoerig met zijn handen?
Ademhaling
Dit is soms wat moeilijker op te merken en waarschijnlijk ben je je er niet eens bewust van. Ga dus zeker eens letten op hoe iemand ademt, heel hoog op de borst of heel diep? Heel snel of heel langzaam?
Lichaam
De houding van het lichaam en gezicht spreekt vaak boekdelen. Is het een open of juist gesloten houding. Zit iemand naar voren of heel ver achterover geleund. Stem je af op de lichaamshouding van de ander.
Toon en tempo
Hoe spreekt de ander, heel langzaam en laag of juist wat hoger, snel en energiek? Spreekt de ander traag en jij heel snel dan zal het moeilijk worden om een goed contact te krijgen. Door zelf ook iets trager en rustiger te spreken zal je merken dat de ander zich steeds meer zal openstellen voor je.
Ogen
Kijkt de ander jou recht in de ogen als deze tegen je praat of kijkt hij juist de hele tijd weg van je? Misschien is de blik altijd naar beneden gericht of toch eerder naar boven? Doe dit zelf ook, maar uiteraard zonder dat dit opvalt.
Woorden
Gebruik de woorden van de ander. We zijn snel geneigd om onze eigen bewoordingen te gebruiken, ook in gesprek met een ander. Dan kan het echter voorvallen dat de ander zich niet herkent in jouw woorden.
Daarom kan je goed gaan luisteren welke woorden of uitdrukkingen de ander gebruikt. Door zelf vervolgens deze woorden of uitdrukkingen ook te gebruiken zal de ander zich veel beter begrepen voelen.
Rapport maken voorbeeld
De andere persoon zit met zijn hoofd naar beneden, handen in elkaar gestrengeld en praat heel langzaam. Ga jij er naast zitten met je armen ver uit elkaar, snel en hoog pratend dan zal de ander liefst zo snel mogelijk bij jou vandaan weg willen.
Door je nu meer af te stemmen op de ander kan je letten op wat deze doet in functie van de HALTO-methode, Je kan je stem ook wat verlagen en rustiger gaan spreken. In plaats van je armen en benen ver open te doen, ga je deze wat meer sluiten. Zonder de ander volledig na te doen ga je wel steeds meer doen zoals de ander.
Zegt de ander, “ik ben uitgeput”, dan kan jij herhalen ‘oh, je bent dus uitgeput’. Je gebruikt hierbij exact dezelfde woorden.
Je zal merken dat de ander zich meer begint open te stellen omdat jij je beter gaat afstemmen op de ander. Je hebt steeds gevolgd water de ander deed. Zowel qua houding, taal, ogen, handen als ademhaling.
Nu deze persoon zich geruster bij je voelt, kan je testen of je de leiding over kan nemen. Je past bijvoorbeeld iets aan je houding aan en checkt bij de ander of deze het onbewust van jou heeft overgenomen. Als dat gebeurt is dat een heel goed teken en zal deze persoon je beginnen vertrouwen.
Nu kan je deze persoon gaan leiden in de richting waar deze naartoe wil, bijvoorbeeld meer energie. Je zal bijvoorbeeld een klein beetje sneller en hoger gaan spreken en je houding terug wat openen. Zonder meteen de hele uiterste kant op te gaan. Merk je dat de ander hierin mee gaat zal dit verandering van gedrag kunnen veroorzaken. De ander gaat bijvoorbeeld ook wat meer energie krijgen.
Een ander voorbeeld van rapport maken zie je op deze foto. De twee meisjes lijken het enorm naar hun zin te hebben samen. Wat als je op hun lichaamshouding let?
- Beide hem een been naar voren en het andere been naar achter.
- Beide hebben een hand op hun been.
- Beide hebben hun kin naar voren.
- Beide kijken elkaar aan.
- Beide hebben een glimlach op hun gezicht.
- Beide hebben een een open houding met hun armen.
Doe dit niet als je rapport wil maken
Je kan je lichaam gaan afstemmen op de ander. Heel belangrijk daarbij is dat je niet de hele tijd de andere persoon identiek gaat nadoen. Bijvoorbeeld de ander kruist zijn benen, jij kruist je benen. De ander legt zijn armen op tafel, jij doet dat ook. Je hoort wel eens van spiegelen, maar je bent geen spiegel.
Als je de hele tijd de persoon gaat na-apen valt dat op bij de ander en is het net alsof jij hem probeert belachelijk te maken. Dat is natuurlijk niet de bedoeling, dat is net het tegenovergestelde van wat je probeert te bereiken.
Je dient het dus wat subtieler toe te passen. Als iemand met zijn voet tikt op de grond, kan je i.p.v. ook met je voet op de grond te tikken, met je vinger in hetzelfde tempo tikken.
Als iemand heel hoog praat, dan kan jij je stem ook een beetje verhogen. Belangrijk hierbij is dat je dat niet verder doet waardoor het voor jou ongemakkelijk wordt. Dan wordt het een gimmick en krijgt de ander het gevoel dat je hem belachelijk maakt.
Geavanceerd rapport maken
Een geavanceerdere vorm van rapport maken is kruiselings afstemmen op de ander. Deze vorm is veel subtieler en werkt daardoor extra goed. Zo kan je bijvoorbeeld het tikken van je been afstemmen op de ademhaling van de ander. Je kan de bewegingen van je lichaam afstemmen op het tempo van spreken van de ander.
Conclusie rapport maken
Wanneer je rapport wilt maken met mensen is het belangrijkste aandacht. Door aandachtig te observeren hoe de ander praat, welke woorden deze gebruikt, hoe hij de ogen richt, hoe het lichaam gepositioneerd is,… zal je een beter begrip van de ander krijgen.
Door jezelf hier vervolgens op aan te passen zal de ander onbewust het gevoel krijgen een klik met jou te hebben. Dat is een voorwaarde om goed contact met iemand te hebben. Er is dan namelijk vertrouwen.
Rapport maken is een techniek die je overal kan oefenen. Dus niet alleen als je met een cliënt of klant werkt, maar ook bijvoorbeeld in de supermarkt, in de trein, in de speeltuin met de andere ouders, op café,… noem maar op. Hoe meer je dit gaat oefenen hoe beter je hierin zal worden.
Meer leren?
Wil je graag meer leren over rapport maken en andere NLP technieken, dan is het DOE-boek een leuke manier om hier mee te experimenteren.
Dit Doe-boek is gemaakt door NLP-trainer Rubin Alaie. Elke week heeft hij een kleine NLP opdracht voor je zodat je op een leuke manier niet alleen de theorie leert maar praktisch met NLP aan de slag kan.